Wole obojętne

 

Termin WOLE oznacza powiększenie rozmiaru tarczycy.

Wole obojętne jest to powiększenie tarczycy przebiegające z prawidłowym funkcjonowaniem hormonalnym tarczycy, czyli eutyreozą.
Przyjmuje się, że na wole obojętne choruje na świecie ok. 300 mln. ludzi, kobiety 4-krotnie częściej niż mężczyźni

Zasadniczą przyczyną rozwoju wola obojętnego jest niedobór jodu.
Rozwojem wola zagrożone są szczególnie kobiety ciężarne i karmiące, bowiem w tym okresie wzrasta zapotrzebowanie na jod. W czasie ciąży produkcja hormonów tarczycy musi ulec zwiększeniu o ok. 50%, a ponadto jod matczyny przechodzi przez łożysko i w większej ilości tracony jest z moczem. W okresie laktacji natomiast jod przenika do pokarmu.

Inne czynniki przyczyniające się do rozwoju wola, to:

  • predyspozycje genetyczne
  • związki wolotwórcze zawarte w niektórych roślinach jadalnych (kapusta, brukselka, kalafior, rzodkiew, orzeszki ziemne) i zanieczyszczeniach przemysłowych (fenole, węglowodory alifatyczne i aromatyczne, związki ołowiu, siarki, rtęci, nadmiar fluoru),
  • oporność na hormony tarczycy,
  • nadmiar jodu.

W przypadku populacji dziecięcej, określenie wole endemiczne oznacza występowanie wola u ponad 5% dzieci w wieku 6-14 lat na danym obszarze, natomiast wole sporadyczne oznacza występowanie wola u poniżej 5 % dzieci w wieku 6-14 lat.

Badania przeprowadzone w Polsce w 1996 r pod auspicjami ICCIDD (International Council for Control of Iodine Deficiency Disorders) i WHO wykazały częstość wola u dorosłych sięgającą 22%, u ciężarnych 35-60% i u dzieci - 35%. Powyższe dane stały się asumptem do wprowadzenia w Polsce profilaktyki jodowej regulowanej Zarządzeniem Ministra Zdrowia. Obowiązuje ono od 1997 r i stanowi o zakazie produkcji i wprowadzania do obrotu soli przeznaczonej do spożycia przez ludzi, jeśli nie zawiera jodku potasu w ilości 30 ± 10 mg/kg. Efektem tych działań jest obecnie prawidłowa podaż jodu w Polsce. Jednak w związku z zalecanym ograniczeniem spożycia soli kuchennej przez ciężarne, zaleca się przyjmowanie przez kobiety ciężarne i karmiące preparatów jodu w dawce 200 µg/dobę.

Objawy

Objawy kliniczne zależą od wielkości wola i często są nieobecne lub stanowią defekt kosmetyczny.
W przypadkach dużego wola, zwłaszcza o charakterze guzowatym, może dojść do objawów uciskowych:

  • duszności, związanej z uciskiem tchawicy,
  • zaburzeń połykania (dysfagii), zależnej od zwężenia przełyku,
  • chrypy, spowodowanej porażeniem nerwu krtaniowego wstecznego i niedowładem struny głosowej,

Rozpoznanie

Podstawowa diagnostyka wstępna obejmuje:

  • badania laboratoryjne - stężenie TSH i fT4
  • badania obrazowe - ultrasonografia tarczycy,

 

Lekarze uważają, że niedoczynność tarczycy stymuluje dieta z dużą ilością kapusty, kalafiorów, brukwi, soi i kalarepy. Chorzy z niedoczynnością tarczycy szybko tyją, mają bladą i suchą skórę, są osłabieni, rozkojarzeni i apatyczni, doznają uczucia zimna i ociężałości. Leczenie polega na podawaniu jodu w tabletkach i odpowiednich hormonów. Kobiety zarówno w nadczynności jak i niedoczynności tarczycy mogą mieć zaburzony cykl menstruacyjny, a niekiedy ich miesiączkowanie może się całkowicie zatrzymać. Schorzeniami tarczycy są też jej przewlekłe lub ostre stany zapalne i nowotwory. Dawniej choroby tarczycy były rzadko rozpoznawane, obecnie są znacznie częściej wykrywane i w ogromnej większości całkowicie wyleczalne. Badaniami pozwalającymi ocenić rodzaj i stopień zaawansowania choroby tarczycy są testy krwi i badania ultrasonograficzne. W teście krwi oznacza się poziom hormonów T3,T4 i TSH, co pozwala wykrywać nawet bardzo niewielkie odchylenia w ilości hormonów w organizmie. Dokładne określenie wielkości tarczycy oraz ilości i wielkości guzków określa badanie USG, a bardzo dokładny obraz tarczycy mapa tarczycy, czy scyntygrafia (obrazowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej, polegająca na wprowadzeniu do organizmu farmaceutyków znakowanych radioaktywnymi izotopami, cyfrowej rejestracji ich rozpadu i graficznym przedstawieniu ich rozmieszczenia). W podejrzeniu istnienia komórek nowotworowych w guzkach tarczycy wykonuje się biopsję cienkoigłową. Hormony tarczycy powodują zaburzenia pracy różnych narządów, dlatego często wykonuje się badania pomocnicze, kardiologiczne lub oznaczenie poziomu cholesterolu.

 

czytaj więcej >>>

 Niedoczynność tarczycy oraz Metoda Zenni